Archive for the ‘Donanım’ Category

Intel Nvidia’yı neden övüyor?

Pazartesi, 2010.06.28

Çok izleklilik (multi-threading) günümüzde en önemli konulardan birisi. Meselenin şöhret kaynağı ise son kullanıcı tarafında gittikçe yaygınlaşan büyük verilerin çabukça işlenmesi ihtiyacı ve artık kaçınılmaz bir noktaya gelen bulut bilgi işlem teknolojileri.

Elbette bulut tek başına bu tür bir talepte bulunmuyor; bununla birlikte altyapının sürekli olarak yönetilebilir kalması, bağdaşık  olmayan veri ve işlem talep yığınlarının, bir fiziksel sunucu altında çalışan  birçok farklı sanal makineye gönderdiği talepler için daha iyi bir eniyileme izlemi oluşturulabilmesi gibi doktora tezlerine konu olacak meseleler sebebiyle daha iyi çok izleklilik, daha yüksek koşut işleme (parallel processing) verimliliği ve az ve güçlü değil çok ve zayıf işlemci taleplerinin artması kaçınılmaz oluyor.

Önce bir anı…

Firma ve basın arasındaki ilişkiler genellikle halkla ilişkilerdir. Her ne kadar basın ayrı bir mecra da olsa, sevimli görünmek, diğer bütün hizmetlerden ve ürünlerden önce gelir. Eh, mümkün mertebe bu ilişkiler de korunmaya çalışılır. Elbette bu ilişkilerin her zaman böyle yürümediği insanlar da var; özellikle de sözünü sakınmayan muhabir dostlarımız toplantıda kim var kim yok bakmadan lafı ortaya koyabiliyorlar.

Değerli dostlarımızdan birisi Intel’in bir toplantısında, önemli mevkiye sahip bir yöneticisi de toplantıdayken, anlatılanlara tepki olarak ciddi bir çıkış yapıyor. Toplantının ortasında söz alarak “insanları kandırmaya ne kadar daha devam edeceksiniz” gibisinden bir cümleyle soğuk duş etkisini tatbik ediyor. Sözün devamında laf “bu kadar pahalı işlemcinin yapacağı işi çok ucuz ekran kartları zaten yapıyor” gibisinden bir noktaya geliyor ve tabii “yahu bak şimdi öyle değil aslında” gibi toparlama sözcükleri havalarda uçuştuktan sonra toplantı bitiyor; konu kapanıyor.

Kuyruğa basmak ve kendi bacağına sıkmak

Aslında durum biraz farklı. Intel tabii ki temel teknoloji ve iş anlamında Nvidia’yı övmez. Çok ciddi rakip durumundalar. Elbette arada bazı ticarî bağlar hâlâ var (yonga seti işi) ama en nihayetinde birinin ak dediğine ötekinin kara dediği paralel işleme ve süper bilgisayarların geleceği gibi konularda süren mücadele yatışmış değil. Bunun en son örneğini, Intel tarafından hazırlanan ve Nvidia’nın paralel işleme teknolojisi olan CUDA‘nın “yüz kat hızlı” iddiasını çürütmeye adanmış bir araştırma sonucunda ortaya çıkan raporda görebiliyoruz.

AMD’nin FireStream’inden çok daha önce markalaşan ve kullanıcı tabanı oluşturmaya başlayan CUDA belki OpenCL ve ComputeSharer yaygınlaştıktan sonra marka değerini muhafaza etmekte zorlanacak; ama şu ana baktığımızda her şey Nvidia açısından gayet iyi gidiyor. ATI tarafından piyasaya sürülen 5000 serisi, Nvidia’yı daha bitmemiş ve sanki alelacele yetiştirilmiş Fermi sebebiyle çok zorlasa da Nvidia’nın pazarlama cümleleri CUDA ile daha hızlı veri işleme imkânlarından ve yine CUDA’mtrak (hatta onu temel alarak çalışan) bir sistemle iş gören Physx ile şenleniyor. CUDA konusunda kuyruğuna basılan Nvidia ise genellikle halkla ilişkiler manevralarıyla kendisini koruyor. Fakat bu defa Intel’in kendi raporu Nvidia’nın paralel işleme tezlerini ve “işlemciyle uğraşacağınız kadar ekran kartıyla uğraşsanız hayatınız kurtulur” yaklaşımını doğruluyor. Intel kendi bacağına neden ve nasıl sıkıyor?

Meşhur rapora bakınca…

Intel’in raporu, başlığında yazan “Nvidia’nın bizi yüze katlama iddialarına cevap” cümlesinin ötesine geçerek ciddi performans değerlendirmeleri yapıyor. Bu raporda belirli işler için Nvidia’nın CUDA teknolojisine sahip GTX 280 grafik işlemcisi Intel’in Core i7 960 işlemcisiyle kıyaslanıyor. Buradaki bağlantıya tıklayarak ulaşabileceğiniz, 37. Uluslararası Bilgisayar Mimarisi Sempozyumu‘nda sunulan raporda Nvidia’nın işlemcilerinin süper bilgisayar işlemlerinde Intel’in işlemcilerini yüze katlamadığı kanıtlanmış durumda.

Fakat araştırmada yazılan özette (ve tabii ki raporun içinde kanıtlarıyla sunulan verilerde) çok ciddi bir sıkıntı var: GeForce GTX 280, kendisinden birkaç kat pahalı olan Core i7 960’ı, süper bilgisayar mimarisine benzetilen test ortamında en fazla 14’e, ortalamada da 2,5’e katlıyor.

Özetle…

Intel CUDA ve benzeri, paralel akış işlemcilerini kullanan sistemlerin çalışma mantığı ve teknolojisini kabullenmiş durumda. Sadece henüz kendilerini yüze veya bine katlamadıklarını kanıtlayabiliyorlar. Açıkçası paralel işlemci yoğunluğu, ölçeklenebilirlik ve yükseltilebilirlik gibi kavramlara hiç girmeden (gerekiyorsa söyleyin gireyim) akış işlemcilerinin (stream processors) süper bilgisayarlarda daha fazla yer alması ve daha fazla yayılması konusunda engel barındırmayan bir teknoloji. Yazılımcılar açısından kullanımı biraz daha kolay hale getirildiğinde ve platformlar arasındaki uyumluluk artırıldığında çok pahalı işlemcilere para vermek kimse istemeyebilir. Belki de AMD’nin şirket sloganını bile “The future is fusion” yapmasının hikmeti budur; belki grafik işlemcisi ve klasik merkezî işlemciyi bir araya koymaktan fazlasını bile yapacaklar. Bekleyip göreceğiz.

Verinizi kendiniz yönetin

Çarşamba, 2010.03.10

Bilgisayarımızın veya iş icabı değerli verilerin  sıkça yedeğini alan insanlarız. Peki bu yedekleri nasıl alıyoruz; önemli verileri nasıl saklıyoruz? Peki ya mekândan ve platformdan  bağımsızlık hakkında neler biliyoruz? Verinizi yönetmek sizin elinizde.

Verinin verimliliği

Hayatımızın önemli bir kısmını oluştuıran sayısal veri, hem değişikliklerden hem de felaketlerden sonra sayısal hayatımızın nasıl ve ne kalitede devam edeceğini belirleyen en önemli unsurlardan birisidir. Birçok kişinin bilerek veya bilmeyerek yaptığı bilgisayara format atıp tekrar kurma işlemi kadar kişisel verileri ve ajandaları bir mobil cihazdan diğerine aktarabilmek veya tek bir noktadan erişilebilir hale getirmek önemli bir gereksinim. Elbette veriyi verimli ve istediğiniz ölçüde ulaşılabilir durumda barındırabilmek önemli bir mesele. Bu işi nasıl başaracağınızı öncelikle elinizde olabilecekleri inceleyerek başlayalım.

Yedekleme sistemlerini abartmaya gerek yok. Bu tür minik bir disk bile işinizi görür.

Bilgisayardaki veriler

Hepimizin bilgisayarında fotoğraflar, video dosyaları, üzerinde çalışlan belgeler ve örneğin oynanan oyunların yedekleri olması kuvvetle muhtemeldir. Elbette bazı oyunlaırn yedeğini tamamen almanız mümkün değilse bu miktar çok düşük kalabilir; fakat örneğin World of Warcraft oyuncuların internetten tekrar 18 GB veri indirmek zorunda kalmamak için oyunun tamamını yedeklemek isteyebilirler.

Yedeklenecek verinin niteliği ve kayıp anındaki maddi ve manevi maliyetine göre özel yedekleme izlemleri oluşturulabilir. Örnek bir senaryo üretelim mi?

Windows içindeki yedekleme sistemi de bir yazılım olarak işinizi görebilir.

Şimdi elbette birçok kişi internetten indirdiği yasal veya yasa dışı verileri de yedeklemek isteyecektir; ama bunu daha farklı bir konuda anlatmak lazım; zira şimdilik öncelikli derdimiz kişisel ve çoklu ortam haricindeki, kaybedildiğinde yine üretilmesi gereken verileri  yedeklemek olacak.

Neler var neler!

Nelerin yedeklenebilecek nelerin ise es geçilebilecek olduğu sadece sizin ne kadar vaktiniz ve depolama alanınız olduğuna başlı bir şey. Yeterince vaktiniz ve yeterli büyüklükte, sadece bu işe ayırabileceğiniz bir depolama biriminiz varsa alırsınız kocaman yedeği , işiniz görülür. Fakat,  sadece elzem (ki bu tanımı yapabilmek tamamen size bağlı) dosyaları yedekleyebilmek, bunu artıksız olarak yapabilmek, hatta dahga ileri sistemlerle depolama alanının veirlmliliğini artırabilmek önemli karar ve izlemlerle mümkün olabilir.

Kendimden yola çıkacak olursam, 1,5 GB’lık genel belgeler, bir o kadar resim dosyası (bunların içinde çektiğim dijital fotoğraflar yok), Mozilla Firefox ve benzeri yazılımların yapılandırma dosyaları ile masa üzerinde duran ve bu yazı gibi üzerinde çalıştığım şeyleri üst üste koyduğumda en fazla 4 GB ediyor. Dolayısıyla en fazla son iki yedeği saklasam 10 GB etmeyen bir veri yığını var.

Elimdeki veri miktarını düşününce son on yedeği saklasam bile sadece 100 GB büyüklüğünde bir veri yığını saklıyor olacağım. Gelişmiş yedekleme ve tekilleştirme (deduplication) sistmeleri kullanmadan da çok fazla veri sirafı yapmadan yeterli bir yedekleme sistemi kurmuş olabiliyorum. Tabii bütün işi elle yapmayı seviyorsanız bu yolda gidebilirsiniz. Öteki türlü bu işi yapan birçok yazılım mevcut. Hatta, bunu Windows 7 bile kendi kendine yapabiliyor.

Sonraki yazıda bireysel yedekleme için kullanılabilecek kayıt ortamlarından bahsetmek ve çözüm önerme görevini yerine getireceğim.

Fujitsu Primergy güncesi

Perşembe, 2010.02.25

Bir süredir üzerinde çalıştığımız Fujitsu’nun Primergy sunucu ailesine özel günce yayına bir süre önce girdi. Eğer devamını getirirse biz incelemeye devam ederiz. 😉

Tıklayın!

Intel’in paraları…

Salı, 2009.12.01

Başlığın devamını okura bırakmak istedim, çünkü günahıyla ve sevabıyla Intel’i masaya yatırıyorum. Masadan zararsız kalkacağı kesin ama sanki dünya devi için bazı şeylerin de değişmesi gerekiyor; hatta kaçınılmaz.

Intel silikon teknolojisinin en büyüğü, bunu tartışmak veya teknolojiye yaptığı katkıları inkâr etmek mümkün değil. Elbette haklı olarak bunun da kaymağını bir numara olarak yemek onlara düşüyor. Bunun yanında Intel bazıları için kanserden farksız bir büyüme gösteriyor.  Bu algının sebebi ise basit: Gittikçe büyüyen Intel teknolojinin her alanında etkin olmak isterken kapıdan içeri düstursuz giren adam olarak anılabiliyor. Elbette renkli halkla ilişkiler çalışmaları arasında hiçbir firmanın yetkilisi Intel’e böyle demeyecektir; ama işin aslı bu.

İç çelişkiler

Intel’in son dakikaya gelişen teknolojilerle ne yapacağını bilmediği durumlar oluyor diye düşünüyorum. Zira elimde en azından bir adet kanıt mevcut. Kanıt derken, tabii ki iddianın yazılı bir karşılığı olur mu bilemiyorum ama Intel’in tepe isimlerinden bir tanesiyle yaptığım görüşmede aldığım bilginin zaman içinde kendisini yalanlaması belki de çok fazla farklı dengenin tutturulması gereken konularda Intel’i zorluyor olabilir.

IntelInside

2006  Mayıs‘ında yapılan EMEA IDF toplantısında görüştüğüm Intel’in baş izlemcisi (chief strategist) Chris Thomas‘ın WiMAX konusunda verdiği bilgi, WiMAX’in sadece bir ara bağlantı hattı olacağı, kablonun yerini alacağı ama uç birim olarak 802.11 serisi teknolojilerden faydalanacağı yönündeydi (o sene EMEA bölgesinde bu teknolojiyi denemek için Orascom ile anlaşmaya varılmıştı). Bugün geldiğimiz noktada, WiMAX’in bir MAN (metropolitan area network, şehir alan ağı) teknolojisi olacağı kesinleşmiş, Intel tarafından üretilen 5000 serisi kablosuz ağ kartlarında WiMAX desteği eklenmiş durumda.

…ve komplo teorileri

Elbette burada anlatacağım kısım tamamen komplo teorisi fakat WiMAX konusunda yaşanmış teknoloji gelişimleri kadar Intel’in böyle bir durumda kurması gereken dengelerin bir kısmını göstermesi açısından bir örnek teşkil edebilir.

WiMAX , Kore’de LG ve Samsung tarafından desteklenen WiBro ile birlikte şu an kullanmakta olduğumuz 3G teknolojisine ciddi bir rakip olarak gelebilecek vaziyetteydi. Tabii bunu iki taraftan ele alalım: 4G konusunda o zamanlar bile ciddi ilerleme kat eden hatta WiBro ve benzeri teknolojileri mobil cihazlarda kullanmaya başlayan Uzak Doğu için atılan taşa oranla ürken kurbağa sayısı açısından önemli bir ilerleme vaat etmeyen WiMAX, henüz 3G ile mükemmel hızlara ulaşamamış Avrupa ve Kuzey Amerika pazarı için taşınabilir telefon hattı işletmecilerini ve onların hücresel veri işlerini baltalayabilecek niteliğe (hız ve diğer yeterlilikler) sahipti.

wimaxlogoKelebek gibi uçarım…

Bu durumda Intel onları korkutmamak için ilk etapta bu teknolojiyi resmî olarak noktadan noktaya, kablo ikamesi olarak duyurdu. Herhalde artık kendilerine güvenleri tam olan telefoncular WiMAX‘ten korkmadan hayatlarını sürdürebiliyordur. Tabii aynı korku VoIP karasal hatları ve GSM işletmecilerini öldürür mü sorusuna kadar gitmişti ama ben henüz VoIP’ten batan işletmeci duymadım.

Ne kadar yükselirsen…

Günümüzü bir özlü sözü sözle şenlendirmek istiyorum. Gerçi bu çok da özlü değil ama çokça maksatlı bir cümle: Ne kadar yükselirsen o kadar bulaşırsın. Bu sözü Intel örneğine uyarlarsak yeterince büyüyen bir firma, hayatta kalmak için büyümesini sürdürmek zorunda. Çünkü rakibi büyürken, iş kollarını çeşitlendirirken kendisi sadece bir noktaya odaklanmış şekilde kalan üreticilerin akıbeti çok hoş olmuyor. Elbette sadece belirli bir işe odaklanmak günah değil; ama bulaştığın ve işi yüzüne gözüne bulaştırmadığın kadar varsın kuralı hep işliyor.

ajay_bhatt_intelRock Stars, kinda different TBH

Intel büyüme konusunda malum noktayı geçene kadar çok oldu ama birçok araştırma sahasında teknolojide yenilik açısından biraz ketum ve isteksiz tavırlar sergilediğini reddetmemek gerekiyor. Elbette teknoloji önderlerinden birisi olarak bayrağı taşıması bekleniyor; fakat iş ortaklarının Intel’den şikayetçi olmaması arayı hoş tutmaktan başka bir şey olmasa gerek. İnsan arada sorar neden birçok kişi USB 1.0 diye bir standardı duymadı, USB 3.0 ortada niye yok diye.

Muhteşem icatlar!

Tabii böylesine bir devin yaptıklarını da en iyi en güzel olarak nitelemesi kaçınılmaz. Zira kimse “yahu bu aslında mukallit bir teknoloji” diye sunmaz. İşlemci pazarı konusunda rakibi AMD’yi neredeyse silip süpüren Intel bu konuda elbette çok güçlü bir ar-ge temeline sahip. Prescott faciası üzerinden 6 yıl geçti ve Intel kendisini affettirdi. Core serisi işlemciler çok başarılı ve ancak bazı sebeplerle kârdan zarar edebiliyorlar (bu konuyu kenara not alıyorum, zira anlatması çok uzun sürebilir. Apayrı bir makale konusu). Bunun yanında eklenen yeni komut setleri, sunulan enerji tüketim seviyeleri, güç koruma teknolojileri… Bunlar çok ciddi ilerlemeler.

intel_coreIntel’in şaheserlerinden; Core serisi işlemciler.

Fakat Intel’in teknolojiye yenilik getirmesi açısından rakibinin gerisinde kaldığı birçok alan da mevcut. Ballandıra ballandıra anlatılan QPI (quickpath interconnect) arayüzü, AMD’nin 2003’te gerçekleştirdiği işlemci çekirdeğine çekilen bellek denetçileri, yenileşim adı altında anlamsızca marka bağımlılığı ve satıcı kilidini hayatımıza sokuşturan Centrino Mobile Technology, tahminen içlerinden “bu hiç hesapta yoktu” diyerek çamur atılan sonra da tıpış tıpış akıma uyulan 64 bit komut kümesi uzantıları…. Bunlar hemen aklıma gelenler. Elbette herkesin sevmediği bir yanı vardır; ama birilerinin Intel’e daha düşük işlem sürecinin, yani diğer adıyla nanometre hesabının artık sıktığını söylemesi gerekiyor.

Yatırım? Pazarlama?!?

Son zamanlarda Intel’in adı Avrupa’da pek hayırlarla anılmadı.  AMD’nin bilmem kaç kıtada devam eden hukuk mücadelesinin yanında Media Saturn ile girişildiği söylenilen raf dalaşı Intel’e pahalıya mal oldu. Media Markt ve Saturn zincir mağazalarında, üreticilerle ve Media Saturn holdingle anlaşan Intel, AMD işlemcili bilgisayarları ciddi ciddi azaltmıştı ama biletini feci aldı.

paul_otelliniPaul Otellini, Media Saturn olayının haberini almadan az önce

Zaten bütün bu haberlerin üzerine, AMD’nin açtığı davalar üzerine Intel’in uzlaşma araması da her şeye tuz biber ekip, Paul Otellini‘nin Media Saturn olayından sonra yaptığı açıklamlayı anlamsız hâle getirmişti.

Kısaca…

Başlığı bağlayalım: Intel’in paraları, doğru düzgün kullanılmazsa bize yarar değil zarar getiriyor.  Malum reklamlardaki gibi onların rock yıldızları bizimkilerden baya farklı olduğu gibi çuvallamaları da feci oluyor. O zaman uzatmıyoruz ve marş marş, USB 3.0’a diyoruz.

AMD, Acer’da aradığını bulur mu?

Çarşamba, 2009.11.11

Geçtiğimiz haftalarda Acer ve AMD tarafından düzenlenen bir toplantıda Ferrari One’ı yakından tanıdım. Şu sıralarda satışta olan bu gelişmiş minik bilgisayar kullanıcılara sunulan önemli bir değerin yanı sıra bu iki dev üretici için de önemli bir adım olabilir mi? AMD, ihtiyaç duyduğu iş ortağını acaba bulabildi mi?

AMD_dragon_fusion

AMD; açık ara geride olduğu taşınabilir bilgisayar pazarında sorun yaşamaya ve günü de aslında fazlasıyla iyi kurtarabilecek ürünlerle gelmeye devam ediyor. En son Athlon X2 taşınabilir sistme işlemcileri, esas ürün gamını oluşturan Turion X2 Ultra işlemcilerine ucuz, düşük performanslı bir seçenek olarak sunuluyor. Eh, bu işlemciler Intel’in Atom’u kadar çakma olmadığı için AMD yarattığı bu dizüstü pazarına ince ve hafif (thin and light) diyor. Tabii bu ürünler performans tarafında da hafif ama Intel’in Atom bileşenlerini kullanan bilgisayarlardaki birçok sorun da ortada yok.

Her derde deva

Açık konuşalım, AMD’nin ince ve hafif çözümleri, Atom’u birçok uzman için (ben dahil) işe yarar hâle getiren Nvidia ION’dan çok daha ileri. Burada Nvidia ve AMD kıyaslaması yapmaya gerek görmüyorum, o apayrı bir konu; fakat Kırpılmış AMD işlemciler benzer fiyat aralığında Atom’u dağıtıyor gibime geliyor. İşin içine AMD’nin her türlü grafik yongasına tümleştirdiği evrensel video çözücü (UVD) var ki, tadından yenmiyor. M780G sandığımdan uzun ömürlü oldu ama yetiyorsa yenisine gerek yok.

FSC vardı, ne oldu ona?

AMD, büyük umutlar bağladığı (belki de gerçekçi davrandılar, emin değilim) Puma platformuyla mükemmel pil ömrü sunamasa da marka içinde ATI grafik işlemcilerini güzel bir biçimde bir araya getirerek değiştirilebilir grafik işlemcisi konusunda önemli bir yol aldı. Bunun yanında yenilenen Turion X2 Ultra işlemcileri de daha iyi bir başarım gösteriyordu. Tabii işin güzel kısmı ekonomisiydi.

fujitsu-siemens-amilo-3000-series

Eski mutlu günler Fujitsu ve Siemens için geride kaldı.

Türkiye’de yapılan tanıtımda, Almanya merkezli rahmetli Fujitsu Siemens Computers ile ortaklaşa sınadıkları bu yaklaşımı sergilediler. Hatta FSC’nin AMD ile ne kadar yakın çalıştığından falan dem vuruldu. XGP olarak anılan harici ekran kartı çözümü de sadece FSC tarafından Amilo Graphics Booster adıyla çıkartılacaktı. Tabii bunlar yalan oldu, Alman ortak kaçtı, FSC de Fujitsu Technology Solutions oldu ve bunun gibi birçok baltalayıcı olay gerçekleşti. Zaten o tanıtımlarda ortaya konulan ürünler de amiyane tabirle dana gibiydiler ve en hafifletilmiş ürünle içi en dolu arasında nedereyse hiç kasa farkı yoktu. Sadece fiyat üstünlüğüyle bir yere varılmamasını garipsemiyorum. Biraz da tasarım gerekiyor.

Scuderia Ferrari, AMD ve Acer

İyi günde ve kötü günde Scuderia Ferrari’nin yanında olan Acer ve AMD’nin bir noktada, şu güne kadar genellikle sadece Acer Ferrari ürününde işbirliği yapması kaçınılmazdı. Tabii bu ilişki nereye kadar ilerledi, tartışmaya açık zira Acer dizüstü bilgisayar alanındaki en büyüklerden birisi ve kaynağı sınırsız desek yeridir.

scuderia_ferrari_f1

Elbette hiçbir ticari kurum sadece laf olsun diye çuvalla ar-ge parası akıtmaz. Herhalde AMD’den de taşınabilir sistemler konusunda çok büyük mucizeler beklenmediği için çok fazla bir araya gelinmemiştir. Ama Ferrari markasının iki iş ortağıyla bir araya geldiği ürünler, performans ve pil ömrü açısından mükemmel olmasa da görsel tasarım açısından oldukça ilgi çekici ve yenilikçiydi.

Scuderia_Ferrari_Logo_2007

Ortaya çıkan Ferrari yaklaşımı iki markaya da erişilmeze (fiyat olarak, yanlış anlamayın) imza attıkları için değer kattı ve Ferrari çılgınlarına daha erişilebilir bir Ferrari sundu. Yeni gelen Ferrari One ise herkese hitap eden bir Ferrari halinde, dolayısıyla Italyan ateşini şu günlerde daha fazla görmeye başlayabiliriz. İtalyan ateşi derken, Acer’ın da aslında nereli olduğunu unutmamamız gerekiyor.

Hemşehrim, memleket nere?

Acer, Tayvan, yani Çin Cumhuriyeti merkezli bir kuruluş; fakat zihniyet olarak fazlaca Avrupalı bir görüntü çiziyor. Özellikle de ABD’de yaptıkları yatırım sonrasında Gateway gibi bir üreticiyi bünyelerine katıp Dell’in ardından ikinci sıraya oturmuş olmaları önemli bir ayrıntı.

AMD’nin nereli olduğunun çok fazla önemi yok, ne de olsa dünya üzerinde birkaç tane işlemci tasarlayan firma mevcut. Bunun yanında üretim teknolojisi konusunda Çin Cumhuriyeti ve Çin Halk Cumhuriyeti’nde bolca tesis var. İşlemci paketlemeleri (çekirdeğin işlemciye çevrilmesi) farklı yerlerde yapılıyor. Aslında Arap ortaklardan sonra AMD daha uluslararası bir yapıya kavuştu. Eh bunun yanında kendilerine Arabian Micro Devices diyen büyükçe bir kitle de oluşmadı değil.

Söyle buldun mu, aradığın Sony’yi?

Sony konusuna gelene kadar lafı biraz uzattım, farkındayım ama konuşmasam olmaz. Elim veya çenemin bir arada durduğu görülmemiş olmakla birlikte beraber çalıştıkları da gözlenmiştir.

Sony, Intel’le özelleşmiş çalışmalar yapmak konusunda iyi bir kuruluş. Tabii burada bahsettiğim Sony, Sony Computer isimli firma. VAIO ürün ailesiyle birlikte Intel işlemcileri ve teknolojileriyle neler yapılabileceği konusunda artık sunmadığı yaklaşım kalmayan Sony, ürün kalitesi ve özellikleri yanında işletim sistemi bağımlılığı konusunda da rakipsiz. Tabii son dediğim çok çok kötü bir durum ama gülü seven dikenine selam söyler.

sony-vaio-type-z-1Ecnebilerin geek tabir ettiği insanların gözdesi: VAIO Z

Sony tarafından sunulan ürünler, diğer markaların da peşinden koştuğu ama maliyetler sebebiyle Sony’ye nazaran daha kırpılmış şekillerde son kullanıcıyla buluşan daha başka ürünler olarak farklı üreticiler tarafından ilham alınan yaklaşımlar olarak piyasada varlığını sürdürüyor. Bir buçuk kiloluk ürünlerde kullanılan değiştirilebilir grafik teknolojileri (VAIO Z), kasada kullanılan karbon fiber ve alüminyum gibi dayanıklı malzemeler, dar alanda kısa paslaşmalar (VAIO TT) ve Dev gibi ekranlara sahip netbook’lar (VAIO P) Japonların bu konuda ne kadar inanılmaz işler çıkardıklarını gözler önüne seriyor.

Uzun lafın kısası, Sony, Intel teknolojileriyle neler yapılabileceğini acımasızca gözler önüne seriyor. Pazar payları tepede olmasa da onlar yaptıkları işten ve diğerlerine ilham vermekten çok memnun. Peki AMD için bir Sony mümkün mü?

AMD+Acer, Ferrari One ile kalır mı?

Elbette birçok ara modelde AMD ve Acer birlikteliğini görmek mümkün. Tabii Sony gibi bir yeni yaklaşımla çıkıp gelecek modellerin Ferrari One ile sınırlı kalma ihtimali de beni rahatsız ediyor. Yani elbette kimse Acer’a duygu sömürüsü yapıp kârsız bir işe sokmak istemez ama AMD bu eksikliği hissediyorsa değiştirilebilir grafik teknolojisini zamanında Asus’tan test için gelen dana gibi aletlerle değil, Acer Timeline serisi gibi (sadece “gibi”) şık ve ince ürünlerle sunulması konusunda birilerine baskı yapabilir. Mesela, sonuçta ne kadar Timeline ayarında pil ömrü görürüz bilemiyorum ama benzer 13,3 ve 14,1 inçlik kasalarda, Core Solo yerine taşınabilir sistemler için üretilmiş, düşük güçlü ve çift çekirdekli Athlon II görsek fena olmaz.

ferrarione

Her ne kadar Ferrari One’ı Intel Atom kullanan Aspire One’lardan ayıran çok şey de olsa, görünüm açısından da kökten değişik bir ürüne fiyatına göre gelişmiş sayılabilecek özellikler eklediğinizde başarısız olması imkansız. İkisi de sattıran etmen olduğundan, ikisinin bir araya gelmesi kaçınılmaz başarıyı da getirecektir.

dv2’den Ferrari One’a

HP ile yapılan ve AMD’nin ilk netbook benzeri denemesi olan Pavilion dv2 fecaat olmuştu. Neyse ki Ferrari One bu görüntüyü biraz düzeltebilecek bir ürün. Bundan sonra AMD kendisine özel yaklaşımları Acer gibi özenli üreticilerle hayata geçirirse, dizüstü pazarında da payını artırması ve bununla birlikte yatırımını yükseltmesi kaçınılmaz olacaktır.

Bu kadar çok çekirdek lazım mı?

Çarşamba, 2009.10.28

Bilgisayarınızdaki çekirdek sayısını artırmak her zaman, özellikle de bir son kullanıcıysanız çok fazla işinize yarıyor mu? Bu yazıda çekirdek meselesine biraz değinmek istiyorum.

tilera_islemci_on_arka

Tilera Tile Gx isimli işlemcisiyle 100 çekirdeğe ulaştı.

Her ne kadar ne kadar çekirdek sayısı üzerine pazarlama fetişizmi geliştirilecek kadar önemli bir rakam da olsa kullanıcıların fark etmediği veya kasıtlı olarak gözden uzak tuttuğu bir gerçek var: Ne yazık ki günümüzde yazılımların çoğunluğu çok izlekli (multi-threading) yapıya sahip değil. Yani, kaç tane bağımsız yuvada kaç çekirdekli işlemciniz olursa olsun, yazılım sadece bütün bu donanımsal kaynaktan sadece tek bir çekirdeği kullanabiliyor.

Programcıların derdi

Açık konuşalım: Bir uygulamayı izleklere bölmek çok zor bir iş. Zamanında Intel desteğiyle Boğaziçi Üniversitesi‘nde açılan ve bu tür uygulamalar geliştirilmesi için tahsis edilen laboratuarda öğretim görevlileriyle konuşurken onların bile “bir gün birisi çıksa ve 3 GHz değil 10 GHz işlemci ürettik, tek yoldan daha fazla hız için uğraşacağız ve artık böyle ilerlenecek dese, kimse bu işlerle uğraşmaz” dediğini dün gibi hatırlıyorum. Dolayısıyla mimarilere ve çekirdek sayılarına göre, kaynak yönetimini (önbellek tutarlılıklarının (cache coherency) sağlanması, çekirdekler arası iletişim ve iş bölümü) sistem seviyesine bırakıp sadece işi yapan kodu kendisini her yere uyarlayabilen ve verimlilik kaybı yaşamadan çalışabilen kod yazmak zor iş.

crysis_nanoluadam

Yerli kardeşlerin zoraki yalanı

Intel’in de desteklediği Crytek’in Crysis oyunu bütün dünyada çok büyük ilgi gördü. Tabii “Yahu bu adamlar Türk işte” diyerek mesnetsiz bir sahiplenme duygusuyla sarıldığımız Crytek’in sahibi Türk kökenli Yerli kardeşler, İstanbul’daki bir toplantıda “Peki çok çekirdeğin oyun performansına bir etkisi var mı” sorularına, var var diyerek cevap verdiler. Tabii, nasıl var çok da açıklayamadılar. Burada iki nokta vardı ve toplantıda, donanımdan anlayan herkes bunları çok iyi biliyordu:

  • Crysis, işlemci ve bellek performansından etkilense de oyun içindeki performans anlamında ekran kartına daha çok bağımlı bir oyun. Bunu en önemli iş ortakları olan Nvidia kadar iyi biliyorlar.
  • Crysis oyununun motoru çok izlekli bir yapıya sahip değil. Yani dört çekirdekli bir işlemciniz varsa crysis.exe en fazla %25 işlemci yükü yaratabilecek ve tek çekirdeğin performansıyla sınırlı kalacak. En azından bu konuşmanın geçtiği sıralarda durum buydu.

Peki Yerli kardeşler durumu nasıl topladı? Saniyede gösterilen kare sayısını sabit tutarak performansa katkı yapıyormuş. Yani zaten çok çekirdeğe para vermemizin sebebi, çalışan ana yazılımların kendilerine bir çekirdeği ayırabilmesi, geri kalan arka plan işlerinin de boştaki çekirdek veya çekirdeklere aktarılması sayesinde ana yazılımın sorunsuz biçimde ve performans kaybına uğramadan çalışması değil mi?

Uzman uygulamalarla hayat bulan çekirdekler

Kısıtlı miktarda da olsa bazı ev kullanıcısı ve uzmanlara yönelik uygulamalarda çok çekirdek destekli uygulamalar var. Bu çok çekirdekli uygulamalar bazı noktalarda yeterince verimli olamayabiliyor. Örneğin Nero Move it ilk çıktığında sergilediği düşük çok çekirdek kullanım yeteneği sebebiyle bende hayal kırıklığı yaşatmıştı.

nero_move_it_logowork

We like to… move it!

Adobe gibi sayısal içerik üretimi konusunda uzman bir şirket bile bu konuda muzdarip. En son montaj masasına oturduğum zaman, ilginç şekilde After Effects’in çoklu izlek desteğinin olduğunu, fakat çatır çutur çıkış almanız gereken ve aslında daha çok kullanılan bir üretim yazılımı olan Premiere’de ise bu desteğin bulunmadığını görmüştüm. Dolayısıyla gidilecek daha çok yol var.

Özel işlemciler ve ekran kartları

Peki gelelim, yazının girişinde gördüğünüz resmin sebebine. Tilera isimli şirket, 100 tane çekirdeği bir araya getirdiği bir işlemciden bahsediyor. Bu işlemcileri özel yapan şey, ekran kartlarındaki akış mantığını benimsemiş olmaları. Peki, bunlar bizim ne işimize yarıyor? Aslında, nasıl sorusu daha fazla anlam ifade ediyor.

opengl_logo350Ekran kartlarını OpenGL ve DirectX gibi API’lar için
birer hızlandırıcı olarak düşünebiliriz.

Temel işletim sistemi (işlem denetimi ve sürücülerin bileşenlere hükmetmesi diye özetleyelim) haricinde (ve aslında bunların bazıları da dahil) her bir iş çeşitli yazılımsal katmanların belirli nesnelere yaptırmaları ve sisteme geri dönmesi olarak tanımlanabilir. Biz bunlara genellikle API, yani yazılım programlama arayüzü diyoruz. Örneğin DirectX ve openGL arayüzleri, ekran kartına grafik kökenli işleri yaptırıyorlar. Ekran kartı dediğimiz şey aslında işletim sistemlerindeki programlama arayüzleri için birer hızlandırıcı gibi çalışıyor. Bu mantıkla herhangi bir API için herhangi bir hızlandırıcı yazabilirsiniz. Bunun oyuncuların en çok bileceği örnek vermek gerekirse, PhysX diyebiliriz. Önceleri kendi hızlandırıcısına sahip olan PhysX şimdilerde CUDA teknolojisinden faydalanarak Nvidia ekran kartları üzerinden çalışıyor.

Toshiba Quad Core HD ve Tilera

Toshiba’nın, Quad Core HD dediği ama aslında Sony, Toshiba ve IBM’in ortaklara üretimi olan ve Playstation 3’te de kullanılan Cell işlemcisinin bir türevi olan sistem, benzer biçimde dizüstü bilgisayarların video sıkıştırma ve açma yeteneklerini değiştiren bir işlemci. Bu işlemci kendisine özel yazılımlardan faydalanarak bu işlemleri, sistemdeki işlemciye yük bindirmeden yapabiliyor.

products_TILEmpower_diagram

Tilera TILEPro64 kullanılan bir bağımsız sistemin yapı planı (ürün için tıklayın)

Tilera’nın durumu biraz daha farklı. Kendisine has mimarisiyle çalışan Tilera’nın Tile serisi işlemcileri, bağımsız olarak kullanılabiliyor. Bu şekilde çok fazla akışa ihtiyaç duyduğunuzda Tilera’nın çözümleri sizi kendinize getirebilir. Tabii altyapı konusunda duruma özel sistemler kurmanız gerekebilecektir. Elbette temelde bu işin CUDA veya ATI Stream’den çok az farkı var gibi görünüyor ama Tilera’nın çözümü kendisine has bağımsız sistemlerde de kullanılabildiği için daha işe yarar bir çözüm.

Java yongaları gelecek mi? 🙂

Elbette burada BYTE’ın yanılmıyorsam 1996’da kullandığı bir kapaktaki konuyu paylaşmazsam olmaz. Java dili, sanal makine üzerine çalışan ve bu sebeple her türlü platformda neredeyse hiç müdahale gerektirmeden çalışabilen bir sistem. Bununla ilgili hazırlanan kapak konusu muhtemel Java yongalarını konu alıyordu. Yani Java uygulamalarını kendisi işleyerek sistemdeki yükünü azaltacak bir şeylerden bahsediyoruz. Dile kolay 13 sene geçmiş, bilgisayarlarda adanmış Java yongaları yok fakat en azından bilişimciler uygulamalara yönelik hızlandırıcıları hızla keşfediyor ve bunların önemini daha iyi anlıyor.

Nvidia neyle yaşar?

Pazartesi, 2009.10.26

Yıl bienal yılı olunda insan konuya gönderme yapmadan duramıyor. Aslında önceki yazımda bu konuya da değinecektim ama, lafı fazla uzatıp sizi sıkmamak için daha fazla yazmaktan kaçındım. Konumuz yine ana işi grafik yongası tasarlamak olan Nvidia. Yahu sen de taktın Nvidia’ya, demeyin; zira bu defa Nvidia’nın iyi yaptığı işlerden biraz bahsedeceğim. Gerçi bunların ne kadar işe yaradığı veya ne kadar iyi konumlandırıldığını görmek ve rakibe karşı ne getirileri olduğunu anlamak, önceki yazıda çizilen kara tabloyu fazlasıyla dağıtabilir ve sizi Nvidia tarafına yatırım yapmak konusunda dürtebilir.

nvidia_geforcewithcuda_logo

Nvidia’nın şu sıralarda birini iyi yaptığı diğerini de iyi sattığı iki işi var. Bunlardan birisi CUDA diğeri ise PhysX. Özetle, CUDA, Nvidia’ya özel bir yazılım geliştirme arabirimiyle (API) kullanılan genel amaçlı grafik işlem birimi (GPGPU, general purpose GPU) uygulaması ve kendisine destek veren yazılımlarda işlem yükünü işlemciden alarak ekran kartı üzerinden çalıştırıyor. PhysX ise kerameti kendinden menkul bir fizik motoru uzantısı. Hangisi hakkında daha olumlu düşündüğümü anlamışsınızdır.

CUDA ve Tesla

Nvidia’nın CUDA sistemi neredeyse mükemmel çalışıyor. Her seviye ekran kartının kullanabildiği CUDA sistemi, ekran kartındaki akış işlemcilerini (stream processor) başka işler için de kullanıyor. Rakibi olan ATI Stream‘e göre en büyük üstünlüğü ise şüphesiz yaygınlığı. Şöyle ki, ATI Stream teknolojisinden genellikle bir serideki üst modeller faydalanabiliyor. CUDA ise neredeyse her üründe kullanıma hazır. Kendimden biliyorum; Acer Timeline 3810T kullanıcısıyım ve bu alette Avivo Video Encoder‘la ATI Stream özelliğini kullanamıyorum. Halbuki bağımsız bir ekran kartı olan ATI Mobility Radeon HD 4330 kullanıyorum.

Forza Tesla!

Elbette endüstrideki desteği iyice kuvvetlenen Nvidia, CUDA’yı daha işlevsel biçimlere sokmak konusunda gecikmedi. Ünlü mucit ve teknolojinin bugüne gelebilmesindeki en önemli insanlardan olan Nikola Tesla‘nın ismini verdiği Tesla kişisel üstün bilgisayarlar da CUDA’nın nimetlerinden sonuna kadar faydalanıyor.

nvidia_tesla_kart

Tesla sistemlerinde kullanılan bir kart

Teknik olarak Tesla sistemi, görüntü çıkışı olmayan ekran kartlarına matematik işlemleri yaptırıyor ve koşut veri işleme mantığını sonuna kadar kullanıyor. Aldığı destek derken, sadece son kullanıcıya hitap eden video dönüştürücülerden bahsetmiyoruz. Örneğin Maya gibi uzmanlarına yönelik bir üç boyutlu tasarım yazılımı için bile hızlandırıcılar var. Tabii sadece CUDA olarak değil, Tesla kutularını da hemen bu yazılımlar için üretilmiş eklentilerle veya yazılımların özel sürümleriyle kullanmanız mümkün. Sonuç: İşlemcileri ezen bir iş gücü artışı, hem de aynı gücü sağlayabilecek işlemcileri barındıran sistemlere kıyasla çok daha dar bir alanda…

Fiziksel üstünlük var mı?

Oyunlarda bulunan fizik motorları, Nvidia’nın satın aldığı Ageia‘nın PhysX‘inden de önce vardı. Özellikle, yine Intel’in aldığı ve çok geniş bir kullanıcı ve destekçi ağına sahip olan Havok‘la arasında görünüşte (gösterilende) çok fazla fark olan PhysX, uzunca süredir kendisine has bir kartla değil, Nvidia’nın bir sürücü eklentisi gibi, CUDA teknolojisinin bir uygulaması gibi çalışıyor. Havok‘tan daha fazla ne sağlıyor bilemiyoruz ama PhysX sistemini işlemci üzerinden çalıştırmaya çalışırsanız, sistem sürünmeye başlıyor. Belki de sorun Nvidia’nın PhysX sistemini sadece ekran kartında çalışacak şekilde iyileştirmesidir. Bunu elbette bilemiyoruz.

asus_physx_card

Eskiden PhysX için özel kartlar vardı, yaa.
Hem de ister PCI (
bunun gibi), ister PCI Express...

Elbette henüz kimse kalkıp “Havok neyinize yetmiyor” demedi veya diyemedi. Oyunlarda ayrı fizik motoru gereksinimini tartışmaya açacak derecede sadelikçiyim ama kullanana da neden kullanıyorsun arkadaşım, diyemem. Eğer PhysX sistemini kullanacaksanız, iyi bir ekran kartınız varsa yanına bir de 9500GT gibi bir kart alın ki performans kaybı yaşamayın. Unutmayın, öyle havadan bir performans kazanımınız yok. Ekran kartınızın bir kısmı kendisini PhysX işlemlerine veriyor.

Özetlemek gerekirse…

Nvidia’nın elinde bulunan CUDA’nın neden başarılı olduğunu anlattım. Nvidia şu an birçok noktada GPGPU uygulamasında yaygınlık anlamında önde. DirectX 11 ile yaygınlaşmasını umduğum OpenCL ve DirectX içindeki Compute Shader bu işlerin bir ortak paydada buluşması için önemli bir fırsat gibime geliyor. Zira, oyunların ek özelliklerini tek bir markaya kilitleyip işin içinden çıkabilirsiniz. Örneğin PhysX yerine Havok kullanılsa kimse ölmez. Ama yüksek performans gerektiren büyük uygulamalarda marka hakimiyeti kurulması, bir kısmı sevindirirken diğer kısmı feci şekilde üzecektir. Kimse de bunu göze almayacaktır. Alan alır tabii ama sol kulağı da feci çınlar.

Nvidia ne yapıyor?

Cuma, 2009.10.23

Son zamanlarda intihara kalkışan Nvidia bu konuda başarılı olur mu bilemiyorum ama, yeni ürünleriyle bu konuda oldukça iddialı olduğunu söyleyebilirim. Ne? Yeni ürünleri yok mu? Hah, ben de ondan bahsediyordum.

nvidia_gorsel

Dün katıldığım Microsoft davetinde, olay yerine intikal ederken Levent Abi’yle (Pekcan) yaptığım sohbet donanım dünyası konusunda bilgilerimi tazeledi. En son bıraktığım yerden beri, Nvidia yeni bir ekran kartı ortaya koyamamış durumda. Daha da vahimi, GTX 260-216 gibi kartların da fiyatları 200 dolar seviyesinde. AMD’nin sunduğu, ATI Radeon HD 4770 ve HD 4830 gibi ürünlerde ise fiyatlar 120-130 dolar civarına inmiş durumda. Tabii, üç-dört ay önce Sapphire’ın Türkiye temsilcisi Hasan Yücel’e sorduğumda aldığım “HD 4770 hâlâ sayılı geliyor” cevabındaki gibi durumlar da ortadan kalkmış durumda. Yani, Nvidia karşısında AMD-ATI oldukça güçlü.

Nvidia’yı bitiren yorum

Levent Pekcan’ın bu konudaki yorumu, Nvidia’nın intihar etme eşiğine geldiği yönünde. Tam bir alıntı yapacak olursam, kendisi “Nvidia resmen pazarın bir bölümünü ATI’a hediye ediyor” diyor. Bu kısım da, Türkiye’deki fiyatlara baktığımızda 120 doların hemen altında kalıyor. Açıkçası artık yıllanmış 9500 GT’den ne bekliyorsunuz emin değilim ama HD 4670 sanki parasına kıyasla size biraz daha fazla bir şeyler veriyor gibi görünüyor. 9600 GT, evet hâlâ yaşıyor; ama HD 4670 ve HD 4770 video oynatma ve enerji tüketimi konularında ciddi üstünlüğe sahip.

DirectX 11 vardı, ne oldu ona?

DirectX 10’da mangalda kül bırakmayan Nvidia ardından gelen, kendisine göre küçük, destekleyen kartları olan ATI’a göre ise çok büyük bir ilerleme barındıran DirectX 10.1 konusunda pek fazla ses çıkartmamasının yanı sıra, The Way It’s Meant to be Played programına dahil olan yapımcılara (Assassin’s Creed davasını bilirsiniz) da “kullananı oyarım” şeklinde bir baskı yapmıştı. Şimdi ise DirectX 11 konusunda Nvidia’nın sadece bir yol haritası var.

evga_gtx260core216

GT300 ailesiyle ilgili olarak bir gelecek pir gelecek yorumları için bence çok erken. Zira saç kurutma makinesi olayını unutmuş değilim. Tabii GT300 konusunda daha komik yorumlar gelmedi değil. Bakın dinleyin.

Mozaik parçacığından fayansa

Bir akşam Bostancı Kahve Dünyası’nda PC World’ün yönetici editörü Levent Özgürel ve eskiden Dünya Yayıncılık’ta ve bir süre de ShiftDelete.Net’te beraber çalıştığımız Güren Gürsel‘le oturup konuşurken, ortamda iki donanım editörü ve bir tane de donanım konusunu yemiş bitirmiş uzman olmasından dolayı, konu kaçınılmaz şekilde ekran kartı ve türevi konulara geldi. Orada da yönelttiğim “Ne olacak bu Nvidia’nın hâli” sorusu kendisine özel bir yer buldu.

Genel yorumlarımız, dana gibi ve 65 nanometreyi ancak görmüş olan çekirdeğin, Nvidia’nın üretim maliyetini artırdığı ve verimliliğini düşürdüğü yönündeydi. İri döşeme taşlarına benzeyen bu işlemci çekirdeğinden sonra GT300 muhabbeti başlayınca aramızdan birisi “artık o da fayans büyüklüğünde olur” diyince kahkahayı bastık.

Durum bundan ibaret. Sonuç olarak, dev grafik işlemcisi üreticisi Nvidia ne yapıyor, ne yapmaya çalışıyor ve esas hedefi ne, anlamak çok güç.